Κανείς μέχρι τις ημέρες μας δεν είναι σε θέση να αμφισβητήσει  τη αξία και την μοναδικότητα του ελληνικού πολιτισμού.  Ίχνη της πορείας του στο χρόνο είναι τα μνημεία που βρίσκονται διάσπαρτα σε κάθε γωνιά της ελληνικής  γης. Από την αρχαιότητα διασώθηκαν και διατηρούνται ναοί, αγάλματα, τάφοι, επιτύμβιες στήλες, τοιχογραφίες, τείχη, ανάκτορα, θέατρα, στοές, φρούρια, αψίδες, υδραγωγεία, λουτρά κ.ά. Δείγματα βυζαντινού πολιτισμού είναι εκκλησίες, μοναστήρια, τοιχογραφίες, ψηφιδωτά, αγιογραφίες, εικόνες, κάστρα, ανάκτορα. Τέλος, μάρτυρες της νεότερης ιστορίας μας  είναι αρχοντικά και νεοκλασικά κτίρια, γεφύρια, μύλοι κ.α.

Map

Η ελληνική γη στα μέρη της Βόρεια Ηπείρου φιλοξενεί επαρκή αριθμό ιστορικών μνημείων τα οποία λαμπρύνουν τα μέρη μας και μας θυμίζουν  την άρρηκτη σχέση μας με το παρελθόν μας, το οποίο αναβιώνεται μέσω αυτών. Σε αυτό το σημείο, ακολουθεί μια σύντομη απαρίθμηση των πιο λαμπρών μνημείων μας :

     Τα Πολιτιστικά και Φυσικά Μνημεία του Δήμου μας:

  1. Το αρχαιολογικό Πάρκο της Φοινίκης
  2. Ιερά Μονή της Παναγίας του Κωσταριού(Η σκήτη στου Κώσταρι)
  3. Η Ιερά Μονή του Αγίου Νικολάου στο Μεσοπόταμο
  4. Η Εκκλησία της Παναγίας στη Μάλτσιανη
  5. Το μοναστήρι της Παναγίας Σωρωνιάς
  6. Εκκλησία Αγίου Αθανασίου Σοπίκι
  7. Η εκκλησία του Αγίου Γεωργίου στην Άνω Λεσινίτσα
  8. Η εκκλησία του Αγίου Αθανασίου στην Κάτω Λεσινίτσα
  9. Η Μονή του Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου (Τσερκοβίτσα)
  10. Ιερά Μονή του Αγίου Νικολάου στη Δίβρη-Το λεγόμενο Λιθάρι
  11. Το εξωκκλήσι του Αγίου Γεωργίου στους πρόποδες του Διβροβουνίου
  12. Η εκκλησία του Αγίου Νικολάου Δρόβιανη
  13. Τα πηγάδια της Δρόβιανης(Τα φρέατα της Δρόβιανης)
  14. Το Σπήλαιο της Αγίας Μαρίνας στο Μπογάζι Βαγγαλιατιού
  15. Το φρούριο του Παλαιομονάστηρου στο Καρρόκι
  16. Το φρούριο της Ρίπεσης
  17. Το φρούριο του Μαχαλά (Το φρούριο του Αλή Πασά, Γράβα)
  18. Τα Πιθάρια του Καίσαρα(Οι υπόγειες στοές στο Καισαράτι)
  19. Η οχυρωμένη έπαυλη και ο ναός στη Ντόμπρα
  20. Τα πέτρινα γεφύρια της περιοχής του Θεολόγου
  21. Το φρούριο στον Αϊ Λια της Μάλτσιανης
  22. Η μονή Αγίας Τριάδας του Γαρδικακίου
  23. Η εκκλησία του Αγίου Αθανασίου στην Πετσά
  24. Το φρούριο στο Φανάρι
  25. Το φρούριο του Βαγγαλιατιού
  26. Εννέα αρχοντικά στη Δρόβιανη, Συρακάτι, Πετσά, Σωπίκι, Ρουμαντζά

ΙΙ. Φύσης

  1. Οι πλάτανοι της Δίβρης
  2. Η χαράδρα της Λεσινίτσας
  3. Οι πηγές της Μπίστρισσας (Γαλάζιο Μάτι)
  4. Οι πηγές της Αβαρίτσας

Ο σύγχρονος άνθρωπος μπορεί να ωφεληθεί  πολλαπλώς από την επαφή με τα ιστορικά κτίσματα. Τα μνημεία , όπως όλα τα έργα τέχνης, εκφράζουν με καλαίσθητο τρόπο χαρακτηριστικά της εποχής που τα γέννησε. Στη σημερινή εποχή μπορεί να επιτευχθεί η σύνδεση με το παρελθόν μιας και τα μνημεία  μπορεί να ξαναμπούν στη ζωή μας και να χρησιμοποιηθούν, ανάλογα με το είδος τους ή τις δυνατότητες που προσφέρουν, για θεατρικές παραστάσεις, για πολιτιστικές εκδηλώσεις ή για θρησκευτικές τελετές. Το βάρος της  προσπάθειας πέφτει κυρίως στην εκπαίδευση, στη μετάδοση θεωρητικών γνώσεων για το εθνικό μας και για τον παγκόσμιο πολιτισμό. Λείπει η άμεση βιωματική σχέση με το παρελθόν. Για αυτό, είναι επιβεβλημένη η  δια ζώσης επίσκεψη των μαθητών μας στους αρχαιολογικούς χώρους  και η συστηματική εξέταση των μνημείων.

Συνοψίζοντας, η  συνομιλία με το έργο τέχνης κάνει απτή πραγματικότητα το μακρινό ελληνικό παρελθόν και αυτή έχουμε σκοπό να προωθήσουμε όπως και την προστασία τους από τις φυσικές φθορές του χρόνου όπως και από τις κακόβουλες διαθέσεις ανθρώπων.